Trao quyền nhà đầu tư để nâng cao hiệu quả doanh nghiệp sau cổ phần hóa

.
Trao quyền nhà đầu tư để nâng cao hiệu quả doanh nghiệp sau cổ phần hóa
Thứ Ba, 12/06/2018, 07:51:48
 Font Size:     |        Print
 

NDĐT - Hầu hết quá trình cổ phần hóa, thoái vốn của các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đang diễn ra chậm, khiến nhiều nhà đầu tư nản lòng, mất niềm tin vào lộ trình phát triển bền vững. Nhà nước cần có những phương án, tầm nhìn dài hạn để quá trình cổ phần hóa, thoái vốn bảo đảm đúng tiến độ, minh bạch thông tin và trao quyền cho nhà đầu tư giúp nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Đây là những vấn đề nổi bật được trao đổi tại hội thảo “Cổ phần hóa Doanh nghiệp Nhà nước và thoái vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp - góc nhìn chuyên gia” diễn ra tại Hà Nội, sáng 12-6.

Hiện nay, trong số 426 doanh nghiệp Nhà nước đang trong giai đoạn cổ phần hóa, thoái vốn, nhà đầu tư chiến lược chỉ nắm giữ 7,3% vốn điều lệ của doanh nghiệp. Điều này dẫn đến một thực tế đáng lo ngại là việc tham gia vào Hội đồng quản trị của nhà đầu tư chiến lược chỉ mang tính hình thức, làm hạn chế những đóng góp của họ để giúp nâng cao năng lực quản trị, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sau cổ phần hóa.

PGS, TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu thị trường giá cả cho rằng, với mục tiêu cải thiện chất lượng quản trị tại doanh nghiệp trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn của Nhà nước thì trước hết Nhà nước cần nhận thức được vai trò quan trọng của các nhà đầu tư chiến lược và tạo môi trường để các nhà đầu tư này tham gia tích cực hơn vào quá trình điều hành hoạt động của doanh nghiệp. Điều này chỉ có thể phát huy tác dụng nếu Nhà nước lựa chọn được các nhà đầu tư chiến lược có năng lực, công nghệ và kinh nghiệm phù hợp với sứ mệnh thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.

Song song với đó, cần cơ chế cho phép nhà đầu tư chiến lược nắm giữ một lượng cổ phần đủ lớn để có thể tạo sự ảnh hưởng có ý nghĩa tới hoạt động của doanh nghiệp. Có như vậy mới có thể tận dụng được các lợi thế của nhà đầu tư, cải thiện sản xuất, kinh doanh, tiết kiệm chi phí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sau cổ phần hóa.

Tổng Giám đốc Tổng Công ty cổ phần vật tư nông nghiệp Nghệ An, Trương Văn Hiền cho rằng, hiện nay nhà đầu tư nắm quá ít cổ phần khiến việc giám sát, điều hành doanh nghiệp và quản trị doanh nghiệp bị hạn chế và không có quyền để thay đổi nếu doanh nghiệp hoạt động yếu kém do năng lực ban lãnh đạo.

Đơn cử như đối với hoạt động của một Tổng công ty nhà nước đã có những bất cập trong hoạt động quản lý, điều hành kinh doanh dẫn đến kết quả kinh doanh sụt giảm theo từng năm. Nhiều cổ đông nhận thấy báo cáo tài chính của công ty qua nhiều năm không có sự thay đổi nhiều về nguồn cầu, nhưng chi tiêu lợi nhuận lại liên tục sụt giảm do đã tăng thêm nhiều chi phí bất hợp lý về: quảng cáo, nhân sự, các chi phí về quản lý doanh nghiệp...

Chính vì vậy, theo ông Hiền, với những doanh nghiệp Nhà nước đang hoạt động yếu kém thuộc các lĩnh vực ngành nghề không cần Nhà nước kiểm soát thì cần nhanh chóng thực hiện công tác cổ phần hóa, đưa tỷ lệ Nhà nước sở hữu xuống dưới 35% vốn điều lệ doanh nghiệp.

Còn theo ông Vương Tuấn Dương, Phó Giám đốc điều hành Tập đoàn VinaCapital, doanh nghiệp sẽ hoạt động hiệu quả hơn sau cổ phần hóa, đóng góp tốt hơn cho nền kinh tế và cả ngân sách nhà nước. Khi doanh nghiệp hoạt động hiệu quả thì các đợt thoái vốn Nhà nước tiếp theo sẽ có giá trị cao hơn, giúp đem lại nguồn thu lớn hơn cho ngân sách. Bên cạnh đó, chương trình cổ phần hóa cũng giúp thị trường vốn có thêm nhiều công ty niêm yết, từ đó phát triển cả chiều rộng và chiều sâu. Các doanh nghiệp trên thị trường nhờ đó có thể gọi vốn thuận lợi hơn thông qua phát hành cổ phiếu, giảm phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng, giúp cơ cấu vốn tổng thể của nền kinh tế cân bằng hơn.

Do đó, dù điều kiện thị trường có thay đổi, Chính phủ cần có biện pháp bảo đảm tiến độ chương trình cổ phần hóa, tránh để các biến động tăng, giảm của thị trường làm ảnh hưởng quá lớn đến số lượng các doanh nghiệp được cổ phần hóa. Nhất là, đối với các thương vụ lớn thì Chính phủ cần lên kế hoạch kỹ càng từ trước và thực hiện dần từng bước, tránh gây ra tình trạng thị trường không hấp thu kịp.

Liên quan việc minh bạch hóa thông tin, bảo đảm cho công chúng và thị trường có được thông tin đầy đủ, kịp thời, ông Dương cho rằng, một trong những vấn đề cần được cải thiện hiện nay là công tác thông tin đến công chúng. Chính phủ nên cung cấp cho báo chí, cộng đồng nhà đầu tư những thông tin cơ bản về: kế hoạch cổ phần hóa/thoái vốn cho giai đoạn vừa qua; những thành quả đạt được và các biện pháp khắc phục khi không đạt kế hoạch theo định kỳ sáu tháng, hoặc ít nhất là hằng năm.

KHÁNH BĂNG
Nguồn: www.nhandan.org.vn